Prijs van de Nederlandse Filmkritiek

Zowel op het International Film Festival Rotterdam als op het Nederlands Film Festival bekroont de KNF een film met de Prijs van de Nederlandse Filmkritiek (KNF-prijs).

In Rotterdam kent de KNF-jury sinds 2016 de onderscheiding toe aan een Nederlandse film of Nederlandse coproductie. Daarvoor ging de prijs naar een film uit de Big Screen competitie. Op het Nederlands Film Festival gaat de prijs naar de beste speelfilm of documentaire.

Daarnaast is er met ingang van 2012 ook een KNF-prijs voor de beste eindexamenproductie van de Nederlandse Filmacademie.

Winnaars KNF-prijs International Film Festival Rotterdam, Nederlands Film Festival en Filmacademie

2017

International Film Festival Rotterdam: King of the Belgians, regie: Peter Brosens, Jessica Woodworth (België/Nederland, 2016)
Juryleden: Joost Broeren (voorzitter), Paul van Es, Renata Habets, Theodoor Steen en Kaj van Zoelen

Juryrapport: “The eleven films Dutch productions or co-productions my four colleagues and I watched, showed a wide variety of forms, themes and genres – as well as a wide variety in quality. However, a small handful of the films managed to inspire us towards a thorough discussion about form, content, meaning and importance. Our winner is an immensely likable film set in a parallel world that closely resembles ours. Through its humour and charming main character, it touches on themes that are urgent and meaningful in today’s world. Along the way, the filmmakers also turn the camera back on themselves, questioning the responsibilities artists may have when playing with fact and fiction. Then again, who cares about protocol? The winner is: King of the Belgians by Peter Brosens and Jessica Woodworth.”

2016

International Film Festival Rotterdam: De Waarneming, regie: Frank Scheffer (Nederland, 2016)
Juryleden: Hugo Emmerzael (voorzitter), Tisha Eetgerink, Luuk Imhann, Maricke Nieuwdorp en Jelle Schot

Juryrapport: More and more the Netherlands is participating in interesting, inspiring and engaging co-productions that reach countries all over the world, establishing the Netherlands not only as a productive cinematic country, but also as a reliable and partner for others. This year, we, the Circle of Dutch Film Critics, reflected on our own productions and co-productions through fifteen films of great variety: from the wordless mourning in the jungle of La última tierra, to the stream of digital misinformation of The Sprawl. We saw a Dutch stranger integrating in Scotland and a geography student struggling to survive in Norway. We saw other people struggling with their music, with their hearts, their consciousness and with their words. Some of these struggles were captured in striking, innovative and artistic manners that pleased the jury greatly. But there was one film that captured an on-going struggle like no other, a struggle not necessarily with the bigger meaning of art, but with the universal power of images themselves. What makes this film so great is that it is a work of art in its own right: a beautiful portrait about the pursuit of beauty. The winner of the KNF Award of 2016 is De waarneming, by Frank Scheffer.

Nederlandse Filmacademie, Lichting 2016: The Origin of Trouble, regie: Tessa Pope (Nederland, 2016)
Juryleden: Joost Broeren (voorzitter), Romy van Krieken, Omar Larabi, Jelle Schot en Coen van Zwol

Juryrapport: “Het viel de jury op dat, waar de zes fictiefilms allen zeer degelijk gemaakt waren, de grootste uitschieters in kwaliteit bij de zes documentaires te vinden waren. Zowel naar boven, als naar beneden. Daarvan wil ik, voordat ik onze winnaar bekend maak, namens de jury in het bijzonder onze grote waardering uitspreken voor voor de betoverende documentaire Het nachtelijk halfrond van Paul de Ruijter. Met soms bijna abstracte beelden en een indringend soundscape geeft de gedurfde film een melancholieke impressie van twee maanden leven zonder zon in Noorwegen boven de Poolcirkel. Onze winnaar is ook een documentaire, maar van een heel ander soort. De maakster zet het inmiddels bijna uitgekauwde genre van de ego-documentaire met frisse, nieuwe energie naar haar hand. In een vlot en vaardig vertelde familiekroniek, waarin met name de montage grote hulde verdient, loodst de film ons in slechts een halfuur van schijnbare frivoliteit naar een oprecht en diep emotionerend slot. De KNF-prijs gaat naar The Origin of Trouble.”

Nederlands Film Festival: A Strange Love Affair With Ego, regie: Ester Gould (Nederland, 2015)
Juryleden: Sasja Koetsier (voorzitter), Nico van den Berg, Basje Boer, Floortje Smit en Theodoor Steen

Juryrapport: “We hebben dit jaar relatief veel ego-documentaires gezien, vaak gericht op de eigen familie. Een daarvan sprong er voor de jury echt uit: een documentaire die zowel een persoonlijk onderzoek behelst als een onderzoek naar de maatschappij en onze obsessie met onszelf. Deze regisseur koos bovendien voor een gewaagde, opmerkelijke vorm die prachtig uitpakt en waardoor de documentaire nog lang blijft naspoken in het hoofd. De KNF prijs voor beste Nederlandse film gaat naar A Strange Love Affair with Ego van Ester Gould.”

2015

International Film Festival Rotterdam: Key House Mirror (Nøgle hus spejl), regie: Michael Noer (Denemarken, 2015)
Juryleden: Nico van den Berg (voorzitter), Sven Gerrets, Sasja Koetsier, Maarten van der Meer en Jim Pedd

Juryrapport: “De winnende film heeft de voltallige jury weten te ontroeren. De regisseur speelt op originele wijze met perspectief waardoor je als kijker in de blinde vlek van het hoofdpersonage geraakt. De afwisseling van hoop en tragiek wordt pijnlijk maar oprecht overgebracht door het natuurlijke acteerwerk en de losse stijl van filmen. Dit alles samen maakt dat het wrange en actuele thema op aangrijpende wijze plots heel dichtbij komt. De film waarvan we als KNF jury vinden dat deze met steun van NCP zeker een bioscooprelease verdient, is Key House Mirror.”

Nederlandse Filmacademie, lichting 2015: Tarikat, regie: Jasmijn Schrofer
Juryleden: Laura van Zuylen (voorzitter), Hugo Emmerzael, Quirijn Foeken, Jim Pedd en Kaj van Zoelen

Juryrapport: “Met veel plezier heeft de KNF-jury de eindexamenfilms van de Filmacademie Lichting 2015 bekeken. We zijn onder de indruk van de grote diversiteit in stijlen en onderwerpen en waren er zeker niet in een keer uit. Toch hebben we uiteindelijk unaniem kunnen kiezen voor een film die door zijn eigenzinnigheid boven de andere uitsteekt. Deze film is een ervaring. De compromisloze vorm wijdt je in een intiem ritueel in, dat zonder sensatielust en vanuit oprechte nieuwsgierigheid is benaderd. De ritmische montage en fijngevoelige cameravoering zijn met verve ingezet en brengen je in trance. Poëtisch, maar nooit zweverig. We kunnen niet wachten meer van deze makers te zien. De KNF-prijs 2015 gaat naar: Tarikat.”

Nederlands Film Festival: Tussen 10 en 12, regie: Peter Hoogendoorn, 2015
Juryleden: Jochem Geerdink (voorzitter), Hugo Emmerzael, Omar Larabi, Fabian Melchers en Kaj van Zoelen

2014

International Film Festival Rotterdam: To Kill a Man (Matar a un hombre), regie: Alejandro Fernández Almendras (Chili/Frankrijk, 2013)
Juryleden: Kees Driessen (Vrij Nederland), Paul van Es (TV Krant), Jelle Schot (VPRO/Cinema.nl), Nienke Huitenga (LOLA/Filmtab) en Quirijn Foeken (Biosagenda)

Juryrapport: “Een visueel imponerende en aangrijpende film, met indrukwekkend acteerwerk en exact de juiste lengte. We volgen stap voor stap de vernedering van de hoofdpersoon en worden tegelijkertijd met onze eigen angsten geconfronteerd. Deze genadeloze psychologische thriller verdient het om op het grote scherm te worden gezien.”

Nederlandse Filmacademie, lichting 2014: Fernweh, regie: Ena Sendijarevic
Juryleden: (Glamour NL), Jan Pieter Ekker (Het Parool), Sasja Koetsier (de Filmkrant), Maricke Nieuwdorp (Glamcult) en Karin Wolfs (Cinema.nl)

Juryrapport: “De jury was zeer gecharmeerd door de manier waarop deze compacte, ingetogen vertelling, gedragen door de charismatische hoofdrolspeelster, complexe gevoelens weet over te brengen door volledig te vertrouwen op de zeggingskracht van de goedgekozen beelden.”

Nederlands Film Festival: Jongens, regie: Mischa Kamp, 2014
Juryleden: Robbert Blokland (voorzitter), Arjan Welles, Romy Van Krieken, Sara Madou en Luuk Imhann

Juryrapport: “Ondanks het geluid in de wandelgangen dat het een matig jaar was voor de Nederlandse film, heeft de KNF-jury heel veel pareltjes mogen aanschouwen. Hieruit kwamen de drie genomineerden voort, die gemeen hadden dat zij een actueel maatschappelijk thema op een originele en overtuigende manier voor het voetlicht brachten. Ook niet onbelangrijk vonden wij dat alledrie de films, voor ons gevoel althans, alleen maar in Nederland gemaakt zouden kunnen worden. En daar zijn wij als critici best trots op. Toch moesten we een keuze maken, iets dat ons niet eenvoudig viel. De film die wij hebben gekozen weet op een verrassend subtiele manier een schijnbaar uitgekauwd onderwerp in beeld te brengen: de ontluikende liefde tussen mensen die hun weg zoeken in het leven. De regisseur vermijdt hierbij alle clichés of sensatielust en toont de ontwikkeling van de personages aan de hand van kleine details, die ook nog eens prachtig in beeld zijn gebracht. Bovendien hebben wij enorm genoten van het adembenemend ingetogen spel van de twee jonge hoofdrolspelers. En willen wij als jury met deze prijs ook het fenomeen telefilm, dat zichzelf de afgelopen 15 jaar meer dan bewezen heeft, in het zonnetje zetten. De KNF-prijs 2014 gaat naar Jongens van Mischa Kamp.”

2013

International Film Festival Rotterdam: Il Futuro, regie: Alicia Scherson, (Chili/Duitsland/Italië/Spanje, 2013)
Juryleden: Fritz de Jong (Wegener Dagbladen), Joost Broeren (de Filmkrant), Dineke de Zwaan (Uitagenda Rotterdam), Sven Gerrets (VPRO Cinema.nl) en Pim Wijers (Preview)

Juryrapport: “In een degelijke competitie vielen enkele titels op die meer risico namen. Eén film trok de aandacht van de jury met zijn volstrekt eigen toon en stem. De film speelt op vele niveaus een spel van licht en duisternis, dat verrassend genoeg het sterkst tot uiting komt in de inventieve en sfeervolle soundtrack. De intrigerende centrale relatie, die herinneringen oproept aan Last Tango in Paris, wordt intiem gestalte gegeven door Manuella Martelli en Rutger Hauer.”

Nederlandse Filmacademie, lichting 2013: Een scout weet de weg, regie: Sjoerd Niekamp
Juryleden: Leo Bankersen, René van Dam, Luuk Imhann, Joyce Roodnat en Ronald Simons

Juryrapport: “De juiste toon treffen en het juiste moment kiezen – die kunst verstaan de makers van Een scout weet de weg. Een voortreffelijk ingeleefd portret van twee vrienden en van de scoutingclub die hun tweede thuis is. De jury was onder de indruk van de quasi-nonchalante maar trefzekere manier waarop de winnende film een bredere betekenis geeft aan iets dat alledaags en herkenbaar is. Het clubhuis staat voor de geheime wereld van de jeugd. Een wereld met eigen genoegens, rituelen en dromen die iedereen, net als Jasper, ooit moet verlaten.”

Over de naast de winnaar genomineerde films zegt de jury:

“Met excuses voor het ongemak (regie: Eva Zanen) bevalt door zijn radicale vormgeving: strakgespannen en cartoonesk. Ineens huivert de film. Alle personages zijn heimelijk in tranen. Ze beseffen dat het optimisme dat doorgaat voor fatsoen en goed gedrag hen verstikt.
Sacred Defense (regie: Nima Mohaghegh) benam de jury de adem met zijn verkenning van de grenzen van geloof én vaderschap. Claustrofobisch, gedurfd en ingedikt tot de essentie is deze film. En net zo urgent als in 1982, het jaar waarin hij zich afspeelt.”

Nederlands Film Festival: De marathon, regie: Diederick Koopal, 2012
Juryleden: Nico van den Berg, voorzitter (MovieScene.nl), Quirijn Foeken (Biosagenda.nl), Jochem Geerdink (Filmpjekijken.com), Maarten van der Meer (TrosKompas/TVkrant), Jill Waas (Mikro Gids, Cosmopolitan)

Juryrapport: “Ook dit jaar heeft de jury in meer dan tachtig films een rijke schakering aan onderwerpen en vormen voorbij zien komen, van grote publieksfavorieten tot verborgen gebleven kleine parels. De jury heeft deze rijkheid in de nominaties tot uitdrukking willen brengen, met als vaste waarden originaliteit in verhaal en uitvoering en of deze films ons wisten te raken. En ja, we hebben af en een traantje moeten laten. Nog even onze drie nominaties op een rij. De marathon werd een jaar geleden uitgebracht, maar heeft nog niets aan kracht verloren. Zeker voor een grote publieksfilm is het verhaal authentiek, zet de cast goudeerlijke personages neer en zijn de dialogen overtuigend en humoristisch. Maar bovenal is het een film met een hart. Het was het afgelopen jaar moeilijk om Ton Kas te negeren. Zijn talent kwam in meerdere films naar voren. Met name zijn rol in De ontmaagding van Eva van End wist de jury te bekoren. Maar naast zijn spel maakt vooral het originele script waarin tragiek en humor op zeer eigen wijze met elkaar zijn vervlochten en de haast stripachtige vormgeving de film uniek. In het grote aanbod aan documentaires sprong voor de jury Houdt God van vrouwen? er echt uit. Het is een eerlijk portret van een dappere vrouw die in een streng gereformeerde omgeving een eenzame strijd voor haar geloof voert. Zonder moralisme en met een knappe opbouw wordt de weg die ze moet afleggen pijnlijk voelbaar gemaakt. Maar in onze ogen was er één film waar alles aan klopte. Een film over in jezelf geloven, met een perfecte balans tussen dramatische en hilarische momenten, zonder sentimenteel te worden. De prijs van de Nederlandse filmkritiek gaat naar De marathon van regisseur Diederick Koopal.”

2012

International Film Festival Rotterdam: Klip (Clip), regie: Maja Miloš, Servië, 2012
Juryleden: Henk Maurits (Psynema), Ronald Rovers (de Filmkrant) en Arjan Welles (Film1, Filmtab, Filmtotaal)

Juryrapport: De winnende film is een gedurfd en oogstrelend debuut, waarin een verlaten Servische na-oorlogse generatie geportretteerd wordt. De talentvolle jonge regisseur is erin geslaagd een brutaal portret met behulp van de alomtegenwoordige en onbevangen visuele taal van de mobiele telefoon-generatie te maken. Het toont tieners die zich obsessief identificeren met videoclips, seks en geweld verheerlijken, en in de slachtofferrol kruipen van pornoficatie. Hoewel confronterend, verontrustend en expliciet, slaagt Klip er vakkundig in de val van exploitatie te vermijden. We hopen dat een Nederlandse distributeur dezelfde moed toont als Maja Miloš bij het maken van deze film.

Nederlandse Filmacademie, lichting 2012: Magnesium, regie: Sam de Jong

Deze winnaar is bepaald door een enquête onder alle KNF-leden die de eindexamenproducties hebben gezien tijdens het Keep an Eye Filmacademie Festival, begin juli. De keuze voor Magnesium was vrijwel unaniem.

Nederlands Film Festival: Kauwboy, regie: Boudewijn Koole, 2012
Juryleden: Karin Wolfs, Maricke Nieuwdorp en Jan Pieter Ekker

Juryrapport: “De KNF-jury van het 32e Nederlands Film Festival vindt natuurlijk dat de drie door haar genomineerde films veel meer nominaties hadden verdiend. Dat geldt voor Hemel van de talentvolle Sacha Polak; dat geldt voor Silent City van de eigengereide Threes Anna, en dat geldt vooral voor Kauwboy – met afstand de beste film van het afgelopen jaar. De KNF Prijs is voor Boudewijn Koole! Wij hopen dat de prijs ertoe bijdraagt dat er nog wat meer mensen gaan kijken… Kauwboy verdient het!”

2011

International Film Festival Rotterdam: Winter Vacation, regie: Li Hongqi, China
Juryleden: Jeroen Stout (NTR), Dana Linssen (de Filmkrant), Gawie Keijzer (De Groene), Clementine van Wijngaarden (VARAgids) en Laura van Zuijlen (Limboland)

Juryrapport: “De jury van de Nederlandse filmcritici is bij het bekijken van de voor deze prijs in aanmerking komende films plezierig verrast door het kennelijke einde van de dominantie van het realisme in de arthouse film. Deze stijl werd de afgelopen jaren meer en meer gekunsteld, een truc bijna. Maar tijdens het festival kreeg poëzie weer de overhand in, bijvoorbeeld, F.J. Ossangs lyrische, zelfbewuste Dharma Guns en David Dusa’s Fleurs du Mal. Poëzie staat ook centraal in de winnaar van de prijs van de Nederlandse filmcritici. De film is sober in beelden maar door gebruik te maken van geluid, dialoog, ritme in de montage en humor in het scenario overstijgt die de werkelijkheid en verandert het saaie dagelijkse leven van een Mongoolse stadje in iets van verbazingwekkende schoonheid.”

Nederlands Film Festival: Curaçao, regie: Sander Snoep, Sarah Vos
Juryleden: Romy van Krieken, Robbert Blokland en Bregtje Schudel

Juryrapport: “Film biedt de kijker de kans om inzicht te krijgen in werelden waar we normaal nooit kennis mee zouden maken. En dat is iets dat de drie genomineerde films, Rabat, Hou me vast en Curaçao, allemaal deden op hun eigen originele, creatieve en ontroerende manier. Maar er was toch één film die ons langer bijbleef dan de andere twee. Het is een documentaire die door archiefbeelden en nieuw geschoten materiaal met elkaar te versnijden de hedendaagse gevolgen van een zwarte bladzijde uit de vaderlandse geschiedenis onthult. Op een onthutsende manier laat de film zien hoe zeer het Nederlandse kolonialisme nog lang niet tot het verleden behoort en hoe de blanke bevolking op de Antillen met de beste bedoelingen de oude verhoudingen juist in stand houdt. Hopelijk helpt deze documentaire – en wellicht ook prijs – de oogkleppen te verwijderen die de mensen in de film duidelijk nog wel op hebben. Mede namens NCP Holland gaat de KNF-prijs 2011 naar: Curaçao van Sander Snoep en Sarah Vos.”

2010

International Film Festival Rotterdam: Norteado (Northless), regie: Rigoberto Perezcano, Mexico/Spanje
Juryleden: Oene Kummer, Adwin de Kluyver en Jan Pieter Ekker

Juryrapport: “De prijs gaat naar een film die ons hart en verstand heeft geraakt met zijn grote visuele kwaliteiten, het geweldige acteerwerk en het aangrijpende verhaal over de positie van illegale immigranten die proberen de Verenigde Staten te bereiken.”
“Verder kent de KNF-jury speciale vermeldingen toe aan twee uitstekende films die zich gedurende het festival met distributieproblemen geconfronteerd zagen. We hopen dat beiden worden uitgebracht, aangezien zowel Francis Ford Coppola’s Tetro (VS/Italië/Spanje/Argentinië, 2009) als C’est déja l’été van Martijn Maria Smits (Nederland/België, 2010) te goed zijn om ongenoemd te laten.”

Nederlands Film Festival: Schemer, regie: Hanro Smitsman
Juryleden: Pauline Terreehorst (voorzitter), Joost Broeren, Carmen Nelstein, Maricke Nieuwdorp en Harry Peters

2009
International Film Festival Rotterdam: Tony Manero, regie: Pablo Larraín, Chili
Nederlands Film Festival: Boris Ryzhy, regie: Aliona van der Horst

2008
International Film Festival Rotterdam: Gruz 200 (Cargo 200), regie: Alexei Balabanov, Rusland
Nederlands Film Festival: Calimucho, regie: Eugenie Jansen

2007
International Film Festival Rotterdam: Operation Filmmaker, regie: Nina Davenport, USA
Nederlands Film Festival: Tussenstand, regie: Mijke de Jong

2006
International Film Festival Rotterdam: Look both ways, regie: Sarah Watt, Australië
Nederlands Film Festival: Forever, regie: Heddy Honigmann

2005
International Film Festival Rotterdam: Illumination, regie: Pascale Breton, Frankrijk
Nederlands Film Festival: Guernsey, regie: Nanouk Leopold

2004
International Film Festival Rotterdam: Bu jian (The Missing), regie: Lee Kang-sheng, Taiwan
Nederlands Film Festival: Shouf shouf habibi!, regie: Albert ter Heerdt

2003
International Film Festival Rotterdam: Sud senaeha (Blissfully Yours), regie: Apichatpong Weerasethakul, Thailand
Nederlands Film Festival: De arm van Jezus, regie: André van der Hout

2002
International Film Festival Rotterdam: Bolivia, regie Adrián Caetano, Argentinië
Nederlands Film Festival: First Kill, regie: Coco Schrijber

2001
International Film Festival Rotterdam: Die Unberührbare, regie: Oskar Roehler, Duitsland
Nederlands Film Festival: Familie, regie: Willem van de Sande Bakhuyzen

2000
International Film Festival Rotterdam: Odishon (Audition), regie: Takashi Miike, Japan
Nederlands Film Festival: Wilde mossels, regie: Erik de Bruyn

1999
International Film Festival Rotterdam: La vida es silbar, regie: Fernando Pérez, Cuba
Nederlands Film Festival: De Daltons, regie: Rita Horst

1998
International Film Festival Rotterdam: Gummo, regie: Harmony Korine, VS
Nederlands Film Festival: Het ondergronds orkest, regie: Heddy Honigmann